Nedir Halk Kütüphaneleri

Kütüphaneler ve Yayımlar Eski Genel Müdürü Tülin Sağlamtunç halk kütüphaneleri şöyle tanımlamaktadır; din, dil, yaş, ırk, cinsiyet, milliyet, eğitim, kültür, sosyoekonomik düzey ve politik görüş farkı gözetmeden her tür kütüphaneye ait materyali ve çeşitli iletişim yollarını kullanarak kültür ürünlerini ve bilgiyi insanlığın hizmetine ücretsiz sunarak, onlara ömür boyu eğitim ve boş zamanları değerlendirme olanağı veren toplumla bütünleşip, sağlıklı kamuoyunun oluşmasına olanak sağlayan, toplumun ekonomik, sosyal, eğitsel, kültürel ve teknik kalkınmasının gerçekleştirilmesini etkileyen dünya barışının sağlanmasına yardımcı olan demokratik kuruluşlardır.

Halk kütüphaneleri; bulunduğu toplumun kültürel mirasına, okuma kültürüne, kültürel gelişimine katkı sağlayan kuruluşlardır.

Halk kütüphanelerinin koleksiyonunda(dermesinde);

  • danışma kaynağı adını verdiği ansiklopediler, sözlükler vb.
  • kent kitaplığı adı verilen bulunduğu ile ait çıkmış kitaplar, süreli yayınlar
  • güncel süreli yayınlar adı altında yerel gazeteler, dergiler
  • son çıkan kitaplar özellikle edebi eserler romanlar yer almaktadır.

Genel müdürlüğümüze bağlı olarak hizmet veren diğer kütüphanelerimiz; çocuk, gezici ve edebiyat müze kütüphaneleridir.

Çocuk Kütüphaneleri

Halk kütüphanelerinin içinde yer alan çocuk bölümleri dışında direk çocuk okuyucularına yönelik kurulan kütüphane türleridir. Hedef kitlesi çocuk olan bu kütüphanelerde kitap dışı materyallerde bulunur. Bu materyaller çeşitli yaş gruplarının ilgisi çekecek ve gereksinimlerini karşılayacak türde olmalıdır

Ankara’da açılan Ali Dayı Çocuk Kütüphanesi bu türe ait ilk modern çocuk kütüphanesi örneğini oluşturmaktadır. Bakanlığımız ve yerel yönetimler çocuk kütüphanelerine önem vermiş ve bu tarz kütüphaneler açmaktadırlar.

Gezici Kütüphane

Ülkemizde gezici kütüphanenin temeli atan “Eşekli Kütüphaneci” adıyla da tanınan Mustafa GÜZELGÖZ’dür. Nevşehir de çalıştığı dönemlerde köylere ve kırsal kesimlere eşeklerin sırtına yaptığı özel sandıklar ile kitap taşımıştır. Ve bu yaptığı çalışma ile Dünya çapında yapılan yarışma da birinci olmuştur.

Kütüphanelere uzak olan yerlere hizmet götürerek toplumun okuma kültürüne katkı sağlamaktadırlar. İl halk kütüphanesine bağlı olarak hizmet vermektedirler.

Gelişen teknoloji ile bakanlığımız modern araçlarla hizmet veremeye başlamıştır. 2014 yılında 5 modern yeni araç ile gezici kütüphane hizmetlerini sunmaya devam etmiştir.

Edebiyat Müze Kütüphaneleri

Özelde yazarlara, eleştirmenlere, yayıncılara, çevirmenlere, edebiyatla ilgili sivil toplum kuruluşlarına genelde ise tüm topluma hizmet verecek; ancak geleneksel kütüphanelerden ve müze kütüphaneciliğinden farklı bir içeriğe ve anlama sahip, topluma yeni bir kültürel konsept sunabilecek nitelikte tasarlanan kütüphanelerdir.*

Edebiyat Müze Kütüphanelerinde, kütüphane hizmeti  yanında edebiyat, sanat, kültür, tarih, felsefe gibi konularda söyleşi, bilimsel toplantı, kültürel faaliyetler düzenlenmektedir.

Edebiyat müze kütüphaneleri bulundukların ilin kültürel yapısına ve mimari özelliklerini yansıtan binalarda kurulmaktadırlar. Edebiyat Müze Kütüphaneleri, ihtisas kütüphanesidir.

 

 

* Atınç, S. ve Ş. Karadeniz. s. 523. (2011). Yeni bir kültürel konsept: Edebiyat müze kütüphaneleri. Türk Kütüphaneciliği, 25(4), 519-530